Thứ Hai, 15 tháng 12, 2014

TRẺ CON LÀ NHỮNG THIÊN THẦN

Written By Thanhcao's Blog on Thứ Hai, 15 tháng 12, 2014 | 08:49

 
Đạo diễn Nguyễn Hải Anh từ Hà Lan 
25/11/2014


Đạo diễn Nguyễn Hải Anh
Những ngày này Hà Lan đang là mùa lễ hội. Họ có đến cả chục lễ hội trong năm nhưng Sinterklaas ( Lễ hội Thánh Nicola, cha đẻ của Ông già Noel ) là lễ hội lớn nhất trong năm dành cho trẻ nhỏ. Chúng là thiên thần , là cục vàng của các gia đình và của cả xã hội. Pháp luật bênh vực, xã hội ưu ái với rất nhiều quyền lợi và quyền bảo vệ, bảo hiểm. Thậm chí bố mẹ có thể bị đi tù nếu tát con. Thât dễ hiểu vì sao trẻ con Hà Lan được báo chí quốc tế công nhận là những đứa trẻ sướng nhất thế giới !

Nhớ lại những ngày đi học mẫu giáo ở Việt Nam, tôi là đứa trẻ bướng bỉnh, nghịch ngợm và hay nổi loạn trong lớp nên luôn phải chịu hình phạt là bị cho vào tủ tối dưới nhà kho và khóa lại. Tôi đã từng sợ hãi đến mức cứ mỗi sáng bố mẹ chở đến trường là giãy giụa không chịu vào lớp , là khóc thét đến mất tiếng, thậm chí là cắn chảy máu tay cô giáo khi cô cố đẩy tôi nhốt vào tủ… Và cuối cùng là tôi bị nhà trường đuổi học vì mắc bệnh “  thần kinh ” !

Đã nhiều lần tôi muốn cầm bút viết với hy vọng tiếng nói của mình sẽ thức tỉnh nạn bạo hành trẻ nhỏ vẫn còn tồn tại cả trăm năm nay trong xã hội Việt Nam đang được ngụy biện bởi giáo lý “ thương cho ăn roi ăn vọt, ghét cho ăn ngọt ăn bùi” vô cùng lạc hậu và cổ hủ.  Cái giáo lý này đồng nghĩa với việc cổ vũ nạn bạo hành, tinh thần áp chế - phục tùng của đạo Khổng trong gia đình và cả ngoài xã hội. Nếu chúng ta còn dung túng thì nó sẽ còn là nguồn gốc của sự phản kháng, của những mâu thuẫn, ức chế ngầm cho những đứa trẻ bởi sự mất bình đẳng, thiếu tôn trọng ,là mầm mống của những cuộc chống đối, xung đột trong gia đình , nhà trường và rộng hơn là những cuộc bạo động, những cuộc biểu tình hay các cuộc cách mạng lật đổ chính quyền trong toàn xã hội.
 Thật ngu xuẩn khi nghĩ rằng tất cả những giáo lý nào của người xưa để lại cũng đều đúng hết, khi ngay cả Viện Khổng Tử ở New York đã bị tẩy chay và buộc phải đóng cửa trong năm qua.

Tôi nhớ câu chuyện ầm ĩ  trong giới ngoại giao Nga - Hà Lan năm ngoái, khi cảnh sát Hà Lan bắt vô tù một vị tham tán Nga vì tội đánh con khi say rượu và bị hàng xóm báo cảnh sát. Và ngài Putin, cho dù cãi chày cãi cối rằng văn hóa Nga thì cha đánh con để dạy con như thế là bình thường nhưng cuối cùng vẫn phải thua lý lẽ của một nước bình đẳng, dân chủ hơn nên đã phải triệu tập cán bộ ngoại giao của mình về nước. Thế mới biết nước lớn chưa hẳn đã văn minh bằng nước nhỏ và lý lẽ của kẻ bé nhưng đúng thì bao giờ cũng thắng…. Và người lớn, sếp lớn chưa hẳn bao giờ cũng đúng, cũng như cha mẹ, thầy cô giáo hay chính quyền cũng cần phải lắng nghe ý kiến con, dân.

Còn về sự học. Hãy cho những thiên thần của mình thấy đi học là vui vẻ, là thích thú chứ không phải là địa ngục. Trẻ con Hà Lan luôn có nụ cười cả ở trên lớp và ở nhà bởi chúng không bị áp lực học hành thi cử và thành tích. Chúng học theo đúng khả năng và không ai ép buộc chúng học hết tiểu học xóa nạn mù chữ, làm toán đơn giản là phải lên cấp hai, cấp ba rồi vào Đại học. Tùy trình độ nhận thức và sự thông minh, những đứa trẻ bắt buộc phải học hết tiểu học thôi còn sau đó chúng sẽ được đưa vào những ngôi trường hướng nghiệp để được đào tạo nắm vững một cái nghề nào đó phù hợp với khả năng của mình. Một năm những thiên thần Hà Lan có gần chục kỳ nghỉ dài ngắn khác nhau.

Hãy nhìn ra xung quanh và tự đặt câu hỏi : tại sao trong một lớp học các thầy cô luôn chỉ yêu mến những đứa trẻ học giỏi mà luôn hắt hủi những đứa trẻ học dốt, kể cả trong một gia đình thì những đứa con học giỏi vẫn thường được phụ huynh cưng chiều hơn? Có bất công không khi mà chúng đều là những đứa trẻ chăm chỉ, cần cù như nhau?
Nhớ những ngày ở VIệt Nam nhìn ra xung quanh thấy các thầy cô ở trường rồi về nhà là các cô dì chú bác luôn thúc ép, quạt nạt, so sánh, răn đe thậm chí cả “  cho ăn roi ăn vọt”, rồi các hình phạt thời Trung cổ được áp dụng và sự học với những đứa trẻ “ hơi chậm” thật là địa ngục kinh hoàng , khốn khổ.  Cho dù chúng có cố gắng chăm chỉ học đến quên ăn quên ngủ, đến mụ người đi chăng nữa thì cũng vẫn không thể làm hài lòng các thầy cô hay các bậc phụ huynh được. Lại ren đe, lại dọa nạt, lại hình phạt bởi thi đua, bởi thành tích và bởi cả sự sĩ diện của chính các bậc phụ huynh. Chưa ai làm con số thống kê xem một năm có bao nhiêu đứa trẻ bị thần kinh hay đi tự vẫn vì áp lực học hay kết quả thi cử không tốt, nhưng tôi chắc hẳn con số này ở Việt Nam ta là không nhỏ.

Tôi có mấy đứa cháu họ người Hà Lan rất khác biệt nhau, đứa thông minh xinh đẹp, đứa hơi đần và hơi xấu. Tuy nhiên đứa hơi đần và xấu tôi chưa bao giờ thấy cha mẹ chúng so sánh, ép buộc nó phải học hành như những đứa trẻ khác. Và cậu bé cũng không bị hắt hủi ở trường vì học dốt, chứ không như cháu họ tôi ở Việt Nam rất ngoan, chăm chỉ nhưng học vẫn dốt và luôn bị làm mất điểm thi đua của lớp thậm chí đã bị các bạn tẩy chay ( có lẽ do các phụ huynh dậy dỗ con mình không nên chơi với những bạn học dốt ) nên dẫn đến cháu chán học rồi bỏ học. Bên Hà Lan này, ngay từ năm lớp 5 ( tức vào đầu cấp 2) các thầy cô đã tư vấn phụ huynh và sắp xếp cho các cháu “ học chậm” vào học hướng nghiệp chuyên ngành riêng mà không cần phải có một bộ óc thông minh mới học được. Cháu tôi chọn học nấu ăn. Cứ mỗi lần lũ trẻ đến nhà tôi chơi, cậu bé 12 tuổi, không đẹp, “ hơi chậm” và luôn xếp bét lớp trong những năm học tiểu học  đó lại nổi trội hơn hẳn những đứa cháu xinh đẹp thông minh khác vì tài nấu nướng và giúp tôi làm vườn rất tốt. Em chồng tôi bằng tuổi chị họ tôi và cũng không tốt nghiệp đại học mà đã được hướng nghiệp từ nhỏ để trở thành y tá cho một bệnh viện. Cô ấy có một cuộc sống đầy đủ, hạnh phúc với người bạn trai thứ ba và những thú vui mà cô ấy thích. Chẳng ai phê phán cô ấy hay so sánh cô ấy với ai cả, hoàn toàn không giống như tôi đã từng thấy mọi người ở Việt Nam phê phán, mỉa mai và diếc móc chị họ tôi khi chị ấy không vào được đại học, không chồng và chỉ là một nhân viên bán hàng bình thường.  Thậm chí có lần về Việt Nam đến nhà bác chơi, tôi còn thấy chị bị bác cho “ ăn tát” chỉ vì không nghe lời bác một chuyện gì đó rất nhỏ tôi không nhớ rõ, khi đó bà chị họ tôi đã ngoài 50 tuổi mà vẫn cam chịu không dám cãi lại bác một lời.  Nhưng tôi biết, trong thâm tâm chị hận bác lắm, vì nghe lời bác mà chị đã không dám chống đối để lấy anh người yêu bác không ưng khi chị còn trẻ và cho đến tận bây giờ chị vẫn ở vậy không lấy ai là thế. Thật không thể tưởng tượng được tư tưởng “ Khổng giáo” – áp chế, phục tùng  vẫn còn ăn sâu vào gốc rễ người Việt mình đến như vậy ! Nếu có một ngày chị bỏ nhà đi hay chống đối, láo xược với bác tôi thì chắc hẳn tôi cũng sẽ không ngạc nhiên chút nào…

Mỗi con người được tạo hóa sinh ra với những bộ óc khác nhau nhưng không vì thế mà họ không được đối xửa bình đẳng như nhau. Tôi chỉ mong bác tôi hay các thầy cô giáo và người lớn chúng ta hiểu rằng cần phải dẹp bỏ những định kiến, giáo lý Khổng giáo hủ lậu và hãy yêu thương bằng những hành động yêu thương thiết thực chứ không phải bằng roi bằng vọt, bằng áp đặt, diếc móc và hành hạ, rằng chỉ có tình thương yêu và sự tôn trọng bình đẳng mới là phương cách giáo dục tốt nhất.  Rằng cần thay đổi tư duy : chỉ có con đường học đại học mới có tương lai mà các con rất cần người lớn chúng ta tìm hiểu thế mạnh sở thích và hướng cho lũ trẻ “ học chậm” ngay từ nhỏ một nghề mà chúng có thể tự nuôi sống bản thân và cả gia đình tương lai của chúng sau này.

 Con dân hay những đứa trẻ đều sẽ là những thiên thần nếu chúng ta- những người lớn biết nâng niu trân trọng và đối xử bình đẳng với chúng. Hãy bình đẳng với các thiên thần và giáo dục để cho chúng có tiếng nói riêng của mình ngay từ khi chúng còn bé, chứ đừng để chúng sợ cha mẹ như sợ cọp, sợ các thầy cô giáo như sợ đao phủ và nhìn sếp hay chính quyền như những kẻ sát nhân.
Thay đổi tư duy trong giáo dục thì chúng ta mới mong thay đổi tương lai một đứa trẻ, một gia đình và một xã hội.

Đăng nhận xét